Αλλά και σε ό,τι αφορά το ηλεκτρονικό εμπόριο, έχουμε να δούμε θαύματα σε σχέση με το iPad. Για αρχή, ρίξτε μια ματιά στο iPad app της Gap, μέσα από το οποίο μπορεί κανείς να έχει μία ολοκληρωμένη εμπειρία, συμπεριλαμβανομένης και της πραγματοποίησης των αγορών του.

Φαίνεται ότι όλοι πλέον έχουν ένα (τουλάχιστον) προφίλ στο δημοφιλές site κοινωνικής δικτύωσης. Φίλες και φίλοι, συμμαθητές από το δημοτικό, τα ξαδέρφια και οι θείες από το χωριό. Όλοι λατρεύουν να κάνουν status updates, να ανεβάζουν φωτογραφίες από τις διακοπές, να παίζουν παιχνιδάκια της κακιάς ώρας και να περνούν ατελείωτες ώρες στη δουλειά προσέχοντας μην περάσει το αφεντικό και δει την οθόνη τους (άλλωστε το social networking έχει χαρακτηριστεί και social not working). Μπορεί όμως να έρθει μια νέα υπηρεσία από το πουθενά και να εκθρονίσει το Facebook?

Καθόλου απίθανο, άλλωστε έχει συμβεί και στο παρελθόν. Μπορεί οι Έλληνες να έμαθαν την online κοινωνική δικτύωση από το Facebook, όμως η αλήθεια είναι ότι προϋπήρχαν αρκετές αντίστοιχες υπηρεσίες όπως το Classmates, το Friendster και βέβαια το MySpace που ήταν ο ηγέτης στην αγορά μέχρι να έρθει η απογείωση του Facebook. Πολλοί αναφέρουν το Twitter ως το next big thing που μας έχει πάρει τα μυαλά αλλά η αλήθεια είναι ότι το Facebook και το Twitter έχουν τόσα κοινά όσα και η Μόνικα με την Κατερίνα Στανίση. Το Twitter είναι microblogging πλατφόρμα και θα μπορούσε να συγκριθεί μόνο με τα status updates του Facebook.

Η αλήθεια είναι ότι η γιγάντωση του Facebook έχει δημιουργήσει ανυπέρβλητα εμπόδια εισόδου για νέους παίχτες στο συγκεκριμένο industry. Φιλόδοξοι 20χρονοι με γκαράζ στην Καλιφόρνια, τα νέα είναι άσχημα για σας. Με δύο λέξεις: network effect. Στην επιστήμη της Κοινωνιολογίας της Τεχνολογίας υπάρχει το εξής αξίωμα (με το οποίο ήταν ερωτευμένοι οι καθηγητές μου στο LSE): όσο μεγαλώνει ένα δίκτυο, ταυτόχρονα αυξάνεται και η αξία της ιδιότητας του μέλους αυτού του δικτύου, και άρα προσελκύονται συνεχώς νέα μέλη. Με απλά λόγια, το γεγονός ότι όλοι οι γνωστοί σου είναι στο Facebook σε δένει εκεί και σε αποτρέπει από το να μεταπηδήσεις σε μια άλλη υπηρεσία που πιθανώς είναι καλύτερη αλλά θα έχεις προφίλ μόνο εσύ και ο κούκος.

Υπάρχει ελπίδα λοιπόν για τους επίδοξους ανταγωνιστές? Υπάρχει, και μάλιστα διπλή. Κατ’ αρχήν, το ίδιο αξίωμα θέτει ένα όριο σε κάθε δίκτυο, πέρα από το οποίο η προσθήκη ενός νέου μέλους μειώνει αντί να αυξάνει την αξία της ιδιότητας του μέλους. Αυτό συμβαίνει κυρίως εξαιτίας του θορύβου (κάθε μορφής) που προκαλείται από τον υπερβολικά μεγάλο αριθμό των συμμετεχόντων στο δίκτυο. Πόσοι γνωστοί σας έχουν απενεργοποιήσει τα προφίλ τους στο Facebook επειδή είχαν βαρεθεί να απαντάνε σε friend requests, pokes, invitations σε εφαρμογές, παιχνίδια, groups και pages? Η δεύτερη πηγή ελπίδας είναι το λεγόμενο Data Portability Project. Πρόκειται για μία διαδικτυακή πρωτοβουλία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων των χρηστών, σύμφωνα με την οποία ο καθένας έχει την ιδιοκτησία των δεδομένων του (συμπεριλαμβανομένων των friends, φωτογραφιών, posted items, κλπ) και μπορεί να τα παίρνει μαζί του όταν εγκαταλείπει μια υπηρεσία και εγγράφεται σε μία άλλη. Το Facebook είναι υποστηρικτής του Data Portability Project, παρ’ όλα αυτά η πρωτοβουλία βρίσκεται ακόμα στα σπάργανα και κανείς δεν γνωρίζει πώς ακριβώς θα εξελιχθεί.

Ποια είναι λοιπόν η απάντηση στο ερώτημα του τίτλου? Η πιθανότερη απάντηση μοιάζει να είναι …μετά το Facebook, το χάος.

*Photo by mandiberg.

Τα ολοκληρωμένα posts θέλουν χρόνο και νηφαλιότητα γι’ αυτό παραθέτω μία παρουσίαση της CScout για την καινοτομία στο marketing χωρίς σχολιασμό προς το παρόν. Την βρήκα εδώ.

Η μόνη γρήγορη παρατήρηση που θέλω να κάνω είναι ότι παρ’ όλο που η παρουσίαση είναι σχεδόν 1,5 έτους, πολλά από τα trends που περιγράφονται, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το TV 2.0, μόλις τώρα αρχίζουν να κάνουν την εμφάνισή τους στην Ελλάδα…

Update 15/01/09: Μία σκέψη που έκανα χθες την ώρα της σκοπιάς (!!!) είναι ότι τον τελευταίο καιρό παρατηρείται ένα φαινόμενο που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως αντίστροφο TV 2.0. Με αυτό εννοώ ότι παράλληλα με τη μετατόπιση της τηλεόρασης προς το Web (π.χ. μέσα από το “κατέβασμα” τηλεοπτικών σειρών, τη θέαση προγραμμάτων online μέσα από υπηρεσίες τύπου Greek Movies), ταυτόχρονα το Web μετατοπίζεται με τη σειρά του προς τον τηλεοπτικό δέκτη είτε μέσα από τα μοναδικής δημοσιογραφικής αξίας ερασιτεχνικά βιντεάκια (όπως αυτό) που κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο και αναπαράγονται από τα κανάλια, είτε μέσα από θέματα που αναδύονται κατά καιρούς από blogs όπως το αμφιλεγόμενο Press GR. Σε αυτό το αντίστροφο φαινόμενο θα μπορούσαμε ακόμα να εντάξουμε τις κονσόλες παιχνιδιών όπως το XBox οι οποίες, μεταξύ άλλων, επιτρέπουν στο χρήστη να “τρέξει” διαδικτυακές εφαρμογές στην τηλεοπτική οθόνη.

Ενδιαφέρουσα τελικά η αλληλεπίδραση μεταξύ των Μέσων…

Όπως θα παρατηρήσατε, σύμφωνα με τον χάρτη της φωτογραφίας ένα σημαντικό τμήμα της επικράτειας των σημερινών Η.Π.Α. ανήκουν στο Μεξικό! Ο χάρτης χρονολογείται από την περίοδο πριν το 1848, όταν ακόμα πολλές από τις σημερινές Πολιτείες των Η.Π.Α., συμπεριλαμβανομένης της Καλιφόρνια και του Τέξας, αποτελούσαν μεξικανικό έδαφος. Στη συνέχεια τα σύνορα άλλαξαν με τον μεξικανο-αμερικανικό πόλεμο και πήραν τη σημερινή τους μορφή.

Η καμπάνια προβλήθηκε μόνο στο Μεξικό όπου υπάρχουν βεβαίως νοσταλγοί του παλαιού -μεγαλύτερου- Μεξικού αλλά, όπως ήταν αναμενόμενο, ήρθε αμέσως στο προσκήνιο και στις Η.Π.Α. όπου ξέσπασε θύελλα αντιδράσεων (φανταστείτε μια αντίστοιχη διαφήμιση στα Σκόπια που να δείχνει έναν χάρτη της Π.Γ.Δ.Μ. που να φτάνει μέχρι και τη Χαλκιδική…in an absolut world πάντα!).

Ενδιαφέρον όμως δεν έχει μόνο η γκάφα της Absolut αλλά και η διαχείρισή της από τη γνωστή εταιρία. Εννοείται ότι οι διαφημίσεις αποσύρθηκαν εν ριπή οφθαλμού, όμως υπήρξε και επίσημη αντίδραση μέσα από το blog της καμπάνιας. Κατ’ αρχήν και μόνο το γεγονός ότι η συγκεκριμένη καμπάνια -και όχι η εταιρία γενικότερα- έχει το δικό της blog λέει πολλά. Όπως είχα υποστηρίξει σε ένα άρθρο για το εταιρικό blogging που είχα γράψει για το blog της Mindworks, ένα εταιρικό blog αποτελεί “ένα πρώτης τάξεως εργαλείο δημοσίων σχέσεων η αξία του οποίου μπορεί να αποδειχθεί ανεκτίμητη σε περίπτωση κρίσης, όταν η εταιρία καλείται να διορθώσει μία κατάσταση και να απευθύνει το μήνυμά της όσο πιο γρήγορα και όσο πιο άμεσα γίνεται“.

Πράγματι, η Paula Eriksson, VP Corporate Communications της Absolut, πόσταρε άμεσα ζητώντας συγνώμη από το κοινό και δηλώνοντας ότι σε καμία περίπτωση η εταιρία δεν είχε πρόθεση να εγείρει αντι-αμερικανικά αισθήματα, να υπονοήσει αλλαγή συνόρων ή να θίξει τα γνωστά προβλήματα των λαθρομεταναστών. Αυτό βέβαια δεν απέτρεψε τον “πόλεμο σχολίων” κάτω από το post (έχουν φτάσει τα 3.600!) μεταξύ αμερικανών και μεξικανών χρηστών, όμως τουλάχιστον η εταιρία έκανε το καθήκον της…

Update: Εξαιρετικά ενδιαφέρον το video που δίνει ο SimonSays στα σχόλια με ένα απόσπασμα από εκπομπή του CNN για το θέμα. Το παραθέτω παρακάτω (πρέπει να υπάρχει κάποιο πρόβλημα με τον ήχο στο τελευταίο λεπτό):

Το MediaCamp είναι κομμάτι ενός ευρύτερου κινήματος με την ονομασία BarCamp, που θα μπορούσε να περιγραφεί ως ανεπίσημες συναντήσεις ατόμων που ενδιαφέρονται για ένα αντικείμενο, σε ένα ανοιχτό και διαδραστικό περιβάλλον. Η ιδέα αν μη τι άλλο ακούγεται ενδιαφέρουσα, και αυτή τη φορά θα έχω τελειώσει τις υποχρεώσεις μου στο εξωτερικό και θα είμαι παρών!

Αντιγράφω από το MediaCamp.gr λίγα λόγια για το event: Το MediaCampAthens σκοπεύει να ενώσει ενθουσιαστές των new media, ερευνητές, μαθητές και επαγγελματίες για να μοιραστούν απόψεις και ιδέες για την παρούσα κατάσταση και το μέλλον του Διαδικτύου, των καλών τεχνών, new media, interactive advertising και marketing – μέσα σε μια μέρα. Το MediaCampAthens ελπίζει να προσφέρει νέες ευκαιρίες εντός του κλάδου των new media στην Αθήνα. Τα θέματα μπορούν να περιλαμβάνουν τα εξής (και διάφορα άλλα επίσης). Web 2.0, πρωτοποριακές ιδέες, design, interactive advertising, wi-fi, mobile media/κινητή τηλεφωνία, business και marketing κτλ.

Το MediaCampAthens οργανώνεται από δύο απλούς ενθουσιαστές των new media (θα ήθελα πάντως να δω στο site περισότερες πληροφορίες για αυτούς), συνεπώς χρειάζεται τη στήριξη και τη βοήθεια όλων μας για να πετύχει τους στόχους του. Μπείτε στο site ή στο Facebook group, γράψτε στο blog σας, διαδώστε το και τα λέμε εκεί!