Μερικές φορές η ομοιότητα δύο κειμένων μπορεί να είναι εντυπωσιακή, αν όχι ύποπτη. Δείτε για παράδειγμα τα δύο άρθρα που ακολουθούν. Το πρώτο είναι το post που είχα γράψει για την δημοπράτηση μίας θέσης εργασίας στο Λονδίνο και το δεύτερο είναι ένα άρθρο που διάβασα χθες στην εφημερίδα “Το Άρθρο”.
Post στο Interactive Ideas στις 31/05/2007:
“Ως γνωστόν, η φαντασία και η δημιουργικότητα στο Διαδίκτυο δεν έχουν όρια. Θα περιμένατε ποτέ να βρείτε θέσεις εργασίας στο eBay? Πριν λίγες μέρες “ανέβηκε” στο δημοφιλές site το εξής προϊόν προς δημοπράτηση: ένα internship έξι εβδομάδων στα γραφεία της Saatchi & Saatchi στο Λονδίνο! Όποιος κατέθετε τη μεγαλύτερη προσφορά μέσα σε τρεις μέρες θα κέρδιζε τη θέση. Τελικά η δημοπρασία έκλεισε στις 1.331 λίρες, ποσό το οποίο προφανώς ο επιτυχών δεν ήταν υποχρεωμένος να καταβάλλει! Εξαιρετικά ευρηματική χρήση του Internet, θα σκεφτείτε, και μία έξοχη ευκαιρία για την Saatchi & Saatchi να προσελκύσει media coverage για μία τόσο απλή διαδικασία όσο το να προσλάβει έναν summer intern. Τα πράγματα όμως δεν έγιναν ακριβώς έτσι.
Στην πραγματικότητα, η γνωστή διαφημιστική εταιρία ήθελε όντως να προσλάβει κάποιον για ένα καλοκαιρινό placement έξι εβδομάδων*, και το brief που δόθηκε στους υποψήφιους ήταν: “Turn this poster into a job”.
Η δημοπρασία στο eBay ήταν ιδέα ενός εκ των υποψηφίων ο οποίος “έστησε” μία εικονική δημοπρασία για τη θέση (στην ουσία δημοπράτησε το poster), στην οποία φυσικά κέρδισε ο ίδιος. Μάλιστα ο συγκεκριμένος υποψήφιος διατηρεί δικό του marketing blog, όπου μπορείτε να διαβάσετε την ιστορία από πρώτο χέρι. Από όσο λέει ο ίδιος, ακόμα δεν έχει λάβει καμία απάντηση από την εταιρία. Έχω την εντύπωση ότι αν το καθυστερήσουν λίγο ακόμα θα τον αρπάξει κάποιος ανταγωνιστής…
*Αλήθεια, οι ελληνικές διαφημιστικές γιατί δεν προσφέρουν summer placements? Και αν προσφέρουν, μήπως τα δίνουν μόνο σε φίλους και γνωστούς? Όποιος έχει υπόψη κάποια τέτοια θέση ας με ενημερώσει!”
Άρθρο της εφημερίδας “Το Άρθρο”, αριθμός φύλλου 23, δημοσιευμένο στις 24 Ιουνίου 2007, σελίδα 07 στο ένθετο “Billion News” (τα bold δικά μου):
“Μέχρι τώρα είχαμε ακούσει να δημοπρατούνται έργα τέχνης, συλλεκτικά προσωπικά αντικείμενα, ρούχα, αυτοκίνητα, έπιπλα, ακόμα και φιλιά ωραίων κυριών για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Το ότι, όμως, η φαντασία των επιχειρηματιών του διαδικτύου θα έφτανε στο σημείο να θέσει σε δημοπράτηση μια θέση εργασίας, αυτό δεν θα μπορούσαμε να το φανταστούμε. Κι όμως, πρόσφατα, “ανέβηκε” στο site του eBay ένα internship έξι εβδομάδων στα γραφεία της Saatchi & Saatchi στο Λονδίνο! Οι διεκδικητές της θέσης θα έπρεπε να καταθέσουν τις σχετικές προσφορές μέσα σε τρεις μέρες.
Το ενδιαφέρον ήταν μεγαλύτερο απ’ όσο περίμεναν οι εμπνευστές της ιδέας και, τελικά, η θέση εργασίας “έκλεισε” στις 1.331 λίρες, ποσό το οποίο ο “νικητής” δεν ήταν υποχρεωμένος να καταβάλει.
Αυτό το τρικ έδωσε μια διαφορετική διάσταση στο ζήτημα της εύρεσης εργασίας και πρόσφερε στην Saatchi & Saatchi μια πρώτης τάξης ευκαιρία για να προβληθεί, χωρίς να χρειαστεί να δαπανήσει υπέρογκα ποσά για διαφήμιση. Τα πράγματα, όμως, δεν ήταν ακριβώς έτσι.
Στην πραγματικότητα, η γνωστή διαφημιστική εταιρία ήθελε όντως να προσλάβει κάποιον για μια καλοκαιρινή δουλειά, αλλά την ιδέα για τη δημοπρασία συνέλαβε ένας εκ των υποψηφίων, ο οποίος “έστησε” μία εικονική δημοπρασία για τη θέση (δημοπρατώντας το poster), στην οποία φυσικά κέρδισε ο ίδιος. Ο υποψήφιος διατηρεί δικό του marketing blog και, όπως αποκαλύπτει, ακόμα δεν έχει λάβει απάντηση από την εταιρία.”
Βλέπετε αυτό που βλέπω? Μήπως ο βαθμός ομοιότητας υπερβαίνει τα όρια της σύμπτωσης ή μου φαίνεται? Να ξεκαθαρίσω ότι η ένστασή μου δεν έγκειται στην αναπαραγωγή της είδησης, εξ άλλου και εγώ από κάπου το διάβασα και αποφάσισα να αφιερώσω ένα post σε αυτό το αξιοσημείωτο γεγονός. Πιστεύω όμως ότι το κείμενο της εφημερίδας δεν αποτελεί προϊόν πρωτογενούς δημοσιογραφικής έρευνας αλλά απλή αντιγραφή του δικού μου post. Και δεν θα είχα κανένα πρόβλημα με αυτό αν αναφερόταν ρητά η πηγή, δηλαδή το blog μου.
Υπάρχουν τρεις λόγοι που με κάνουν να πιστεύω ότι το άρθρο είναι αντιγραφή από το Interactive Ideas:
- Η εξόφθαλμη ομοιότητα συγκεκριμένων φράσεων και προτάσεων.
- Η φράση του άρθρου της εφημερίδας “ο οποίος “έστησε” μία εικονική δημοπρασία για τη θέση (δημοπρατώντας το poster), στην οποία φυσικά κέρδισε ο ίδιος“. Σε ποιο poster αναφέρεται? Δεν έχει εξηγήσει πουθενά προηγουμένως τι είναι αυτό το poster και για ποιο λόγο το δημοπράτησε ο υποψήφιος (σε αντίθεση με το δικό μου post, όπου αναφέρω τη φράση “ο οποίος “έστησε” μία εικονική δημοπρασία για τη θέση (στην ουσία δημοπράτησε το poster), στην οποία φυσικά κέρδισε ο ίδιος“, έχοντας ήδη εξηγήσει ότι “το brief που δόθηκε στους υποψήφιους ήταν: “Turn this poster into a job”” και έχοντας παραθέσει και την αντίστοιχη φωτογραφία!).
- Ο πιο αστείος λόγος πάντως, που καταδεικνύει και τη γελοιότητα του άρθρου, είναι ότι αν ο αρθρογράφος είχε κάνει τον κόπο να ερευνήσει το γεγονός, αντί απλά να αντιγράψει το post μου, θα ήξερε ότι η Saatchi & Saatchi έχει ήδη απαντήσει αρνητικά στον υποψήφιο πριν από σχεδόν ένα μήνα! Αν το ήξερε δεν θα είχε συμπεριλάβει την (δική μου) πρόταση “ο υποψήφιος διατηρεί δικό του marketing blog και, όπως αποκαλύπτει, ακόμα δεν έχει λάβει απάντηση από την εταιρία“.
Το ξέρω ότι δεν είμαι ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος που του συμβαίνει αυτό, αλλά η συγκεκριμένη περίπτωση νομίζω ότι είναι τόσο προφανής που εξοργίζει. Εξηγήσεις από την εφημερίδα δεν περιμένω (ούτε σκοπεύω να μπω στον κόπο να ζητήσω), όμως θα ήθελα την άποψη της κοινότητας των bloggers επί του θέματος. Έχουν γίνει και άλλα τέτοια περιστατικά? Είναι καλή ιδέα τα Creative Commons licenses?
Δείτε επίσης: “Το Άρθρο” δικαιώνει το Interactive Ideas!
Welcome back to Greece, Αλέξανδρε!
Έχω την αίσθηση ότι η απάντηση είναι πολύ σύνθετη. Και αυτή βρίσκεται κάπου στο μέλλον όπου το διαδίκτυο θα καλύπτει μεγαλύτερο μέρος της δημόσιας σφαίρας (public sphere) οπότε και θα έχει διαμορφώσει συσχετισμούς δυνάμεων τέτοιους που δεν θα επιτρέπουν αναδημοσιεύσεις χωρίς αναφορά της πηγής.
Αλήθεια Αλέξανδρε, πέρα από το ζήτημα της μη αναφοράς, υπάρχει ηθική ικανοποίηση από την αναπαραγωγή του ή όταν κάτι τέτοιο συμβαίνει δεν υπάρχει πια χώρος για ένα τέτοιο συναίσθημα? (ερώτηση από έναν μη παθών… ακόμα)
Μακάρι Ευάγγελε να φτάσουμε κάποια στιγμή στο σημείο να μην συμβαίνουν αυτά, αν και δεν το βλέπω…
Όσο για την ηθική ικανοποίηση, αυτή θα υπήρχε αν επρόκειτο για ένα σοβαρό έντυπο και όχι για εφημερίδα που έχει την Paris Hilton στο εξώφυλλο. Βέβαια μία σοβαρή εφημερίδα δεν αντιγράφει κείμενα όποτε θέλει και όπως θέλει!
Και επαναλαμβάνω ότι δεν θα είχα κανένα πρόβλημα αν είχε δημοσιοποιηθεί και η πηγή, όπως συμβαίνει με τα blog posts που συγκεντρώνει η συγκεκριμένη εφημερίδα για το κυριακάτικο ένθετο ”blog”.
“ΤΟ ΆΡΘΡΟ”, τα blogs και το μάρκετινγκ
Bizwriter,
όντας φανατικός αναγνώστης σου, έχω διαβάσει και παλιότερα το post σου για το ένθετο “Blog” της εφημερίδας “Το Άρθρο”.
Όμως εδώ πρόκειται για διαφορετική περίπτωση, καθώς το post δεν συμπεριλήφθηκε στο συγκεκριμένο ένθετο αλλά τροποποιήθηκε ελαφρά για να ενσωματωθεί στο σώμα της εφημερίδας ως editorial content.
Όσον αφορά το debate που είχε ξεκινήσει τότε με αφορμή αυτό το ένθετο, προσωπικά δεν θα είχα πρόβλημα να αναπαρήγαγε κάποιος ένα κείμενό μου, αρκεί να αναφερόταν ρητά ο τίτλος και το URL του blog.
Αλέξανδρε καλησπέρα, τα Creative Commons είναι μια καλή λύση, όπως επίσης και μια άτυπη φόρμουλα είναι το ask2use, και τα δυο πληροφορούν και χαρακτηρίζουν ένα κείμενο, τουλάχιστον νομικά (το ηθικά στο ellada πήγει βόλτα…)
Ένα μικρό CC icon δεν πείραξε κανέναν.
καλή συνέχεια.
Δημήτρη σε ευχαριστώ για το σχόλιο, το ask2use το σκέφτομαι πιο έντονα από ότι το creative commons γιατί θεωρώ ότι έχει πιο ξεκάθαρα εικονίδια σχετικά με τους όρους χρήσης, εφ’όσον μάλιστα είναι και στα ελληνικά.
Ίδωμεν!
Αλέξανδρε, το creative commons έχει νομική διάσταση, το ask to use δεν έχει. Η άδεια Creative Commons 2.5 έχει μεταφραστεί και στα ελληνικά. Η δε 3.0 είναι υπο μετάφραση.
Δεν ήξερα ότι το creative commons έχει νομική υπόσταση, πρέπει να το ψάξω λίγο περισσότερο το θέμα μου φαίνεται
Thanks!
Κανείς δεν έχει μονοπώλιο στην ειδησεογραφία, αλλά νομίζω πως στην συγκεκριμένη περίπτωση πρόκειται για plagiarism, με λίγη φραστική αναδιαμόρφωση για ξεκάρφωμα. Θυμίζει την περίπτωση diablog -> Ντάνι Βέργου. Αυτό που μου τη δίνει και μένα με τέτοιου είδους αντιγραφές είναι η κουτοπονηριά και η τεμπελία. Στο κάτω κάτω, το Άρθρο βασίζεται έτσι κι αλλιώς στα blogs για να γεμίσει τις σελίδες του, θα μπορούσαν να αναφερθούν στο αρχικό σου post. Επίσης, ο υπεύθυνος του ένθετου με τα blogs στην εν λόγω εφημερίδα μπήκε στον κόπο να με διαβεβαιώσει ότι σέβονται τους όρους χρήσης των blogs απ’ όπου παίρνουν υλικό.
Καλά έκανες και το δημοσιοποίησες, το full disclosure είναι η μόνη αποτελεσματική αντίδραση σε τέτοιες περιπτώσεις.
Σε ευχαριστώ για τα links, ήμουν σίγουρος ότι θα έχει ξαναγίνει κάτι τέτοιο στο ελληνικό Internet αλλά δεν γνώριζα λεπτομέρειες.